Wednesday, February 13, 2013

Peter' Gunkuang

2013/2/9 nang khine <tunpi95@yahoo.com>
 
Khatvei lawmte kiang khat ah ka hawh hiauhiau leh khuamui kuan laitak a innvengnu ong pai buatbuatin nitak ann ong ne un, ci-in ong kho hi. Nisim vaikuan baih a, vaiciah hak pasal tingteng 4 ka hi uh hi. Hitanvei Mangkanggam ah om a Zo-ann bebek ne denkeei cih zong hikhinthei samkei a Mang-ann vaciap pheisak leng aive ci-in ka marching phei uh hi. A Mangdan in knock, knock, cih zong zangtheituan sekei ungh. A phaitamlam kong kihong ahih manin tua lampan ka lut phitphetlel uh hi. Aman zong Zo ngeina ong telsiam lel. Numei kihello-a pasal vive ih kikholh hangin Zo ngeina hi. Zo ngeina pen Zo mit tawh et ding hi. Inntek nu in zong Zo mit tawh ong en ahih manin kawlte pau leh senpy mahmah lel hi ungh.
Bang huan nahia, nu Kang?
A oven pan Ngasa nganhuan ong lakhia hi. Zogam a Keeltal vitamin khamlo cia ding mahmah pha heha.
Koi a na lei?
Ka lei hikei, ka mat hi.
Koi ah?
Ocean ah.
Nang tua ocean tui sungah sun thapai dingding na ci na lu nalo maw? Awle khawng in ong nuihsan leh lau lo maw? (kei' upmawhna ah bel ka tottotna uh ocean lampi gei-a ngasiahsiahte bang a sa hing),
Ong gennuamlua kisa ong tamdawnnai khollo phot zawzen in a mit ong sitsan hi. Tua nang' muhmuh nga siahsiahte bang mawkmawk ong sa na hi hiam? a luheek in ong cinuam pian hileh kilawm hi. Ahih hang ong ci hetkei. Ki-iipzo sabilbel ingh.
Ann ong luilui..Sabuai dimin ngasa siiklup.. vaimiimgau huan..steamed broccoli..homemade bread .. homestyle salad.. mashed potatoes...fork..pahmalam..knife..leuleu..Where is the rice?..Sushi hikei..
Tua nitak ann ka buhsih uh ngasa hihiau zen. Nekkhit teh gil vahpha mahmah napi in a kisam khat om lai tawh kibang, hihenghang suah pian veve.  A buhsih mahmah. Fork leh knife bel nin liangkei maw'.....
 
Ann nekkhit phitphet teh a ngaben uukdan, a ngasa matteng, pahtawina a ngahteng a computer sungah photo, video recorded leh a kawmtung dimin ngasa tawh kizaihna photo bebek kibelh miatmuat ong ban lahlah hi. Uukngel hinteh a thu a la tawlnga loin ong gengen in ong khimlum dektak. Gennop hauhtuak mahmah lai. Ong gengen teh gungei khawng a ngabeng mawkmawkte na hikei. Minuamsa ngaben uuk te' club boat tawh tuipi laizang ah pai a ngabengte na hi mawk. Sim zahtakkik keei-in om. Ngabengte pong pong bel va ngaingai zo hileng agen asak nop uh tam nei mahmah uh hi. A experience neihte gengen le uh tha ngah tektek, lungnuam tektek, genbeh behnuam tektek himai uh.
 
Khatvei lai-in Gospel pai ding a kipumpiak ngiat Tangval evangelist khat kum 33 a phak in ong si vat hi. A mah zong si nuam naihetlo hi. Lamdang kisa kimtek hi. Tawlkhat beek nungta theilai leng ci-in thu nakpi takin ngenngen hi. Ahi zongin Pa Pasian aw, nangma deihna bang hizawta hen' ci-in Pasian' tungah a thu ngetna ap hi. Ong si veve hi. Kikhasiatpih kidahpih khitui kiluanpih ngelhngelh hi. A it a ngai a zuizui mi tampitak om hi. Cihna dingdang bangmah theituanlo uh hi. Aw! tomcikhat beek ong nuntakpih lai lecin' a ci vive ahi uh hi. 
 
Kum 30 a phakin Gospel pai-in thuhilh ong kipan hi. Mark 1:14 Pasian kiang panin hong pai Lungdam na Thuthak ahi: "Pasian' Uk ding hun hong kipanta hi. Na mawhna uh kisikkik un la, hih Lungdam na Thuthak um un," ci-in thu a hilh hi.
Mihingte in kikholhpih ding lawm le gual mah kilunggulh hi. Lawmhoih tuahkhak ding mah thupi penpen hi. Lawmhoihte in ih hoih ih phatna teci ong pang uh hi. Ong gensiasia selo uh hi. 
Mark 1:16-18 Galilee tuili gei tawnin Zeisu a pailaitakin Simon leh anau Andrew, ngabengte ahih manun, ngen tawh nga khuhin a om a mu hi. Zeisu in amautegel kiangah, "Kei hong zui un; nga mat bangin mi tampi a mante kong suaksak ding hi,"a ci hi. Amautegel in zong a ngen uh nusia-in Zeisu a zuipah uh hi.
Bang hangin Topa Zeisu in ngabengte keekkeek tel masakin nei hiding hiam? Nga bengten ngasa  a zuak  uh leh amau ngasa mat athu ala experience tungtawnin thu gen uh a, zuak uh ahi hi. Khat vei zong ngasa benga kuankhia ngeilo seafood specialist ten ngasa, aisa, amau matkeek bangin gen a, a zuak mawkmawk dan hilo uh hi. Tua manin Topa Zeisu in Simon Peter nungzui a asam hipelmawh ding hi.
Simon leh Andrew in a ngen uh nusia-in Topa Zeisu a zuipah uh hi.
Sapna 'aw' a zak phetun zuipahlian mawk uh hi. Manlang veve uh cih ding hi.
Gamdang ih tunteh Mawtaw hita leh Gunkuang hita leh "For Sale" sign kisuang mah tamsa penpen ingh. Zangnuamnawnlo zatding dang nei uh ahih manin 'for sale' uh ahi hi. 
Ahi zongin Simon Peter in Zeisu nung a zuipah hangin  a fishing business nusia, a Gunkuang "For Sale" cih advertisement sign  kimuhsaklo hi. A ngen bek nusia hi. 
Topa Zeisu tawh a omkhop nunung hun dong mah ngasa manin a gunkuang iiplah in na zangzang lai veve hi. Peter in a gunkuang a 'for sale' dong mah Topa Zeisu in zolbawl bawlin na ngak ngiungeu hi.
 
Luke 5:1-3 Khatvei, Gennesaret Tuili gei ah Zeisu dingin a om laitakin mite in Pasian' thu zanuam in Zeisu hong nehcip uh hi.........Zeisu in tui gei-a gunkuangte sung panin Simon' gunkuang sungah tuang a, lei tawh tawm a kigamla zek dingin a gunkuang tawm a hawhna dingin Simon kiangah a gen hi. Tua ciangin gunkuang sungah tu a, tua lai panin thu a hilh hi.
 
Tua ni-in Simon' gunkuang pen Topa Zeisu thugenna Pulpit ong suak hi. Tua ni-in Topa Zeisu passenger dinga gunkuang sungah ong tuang hilo hi. Captain sem dinga ong tuang hi. Thuhilh Siapa Preacher ong hi hi. Na gunkuang hialamdeuh ah ong hotdih oh! Captain' kammal himawk hi.
Simon gunkuangsung mah bangin Topa Zeisu in ih lungsim sung, ih biakinn sung pulpit tungah thu gen nuam thuhilh nuamin ong lutnuam hi. Zeisu Khazih bebek kizakna biakinn sunga pulpit khempeuh tungah thupha tungta hen! Amen. Ih pumpi, ih lungsim, ih muk ih kam ih Biakinnte khempeuh zong Zeisu' makaih ding, Zeisu' tuanna ding, Zeisu' pulpit dingin Peter' gunkuang bang sak ni. Zeisu ong tuankhitnak leh 2 Corinthians 5:17 Mi khat peuh Khazih tawh a kipawl ciangin mi thak suak a, a mi lui ngeina bei-in a mi thak ngeina a neita hi.
Pasian' thu zui a kicite in khanglui ngeinate (Laisiangtho sungah kihellote) hemkhia-in khangthak (Laisiangtho deihna) ngeina, mithak ngeina (theih bek hiloin) zuihna, neite ahi uh hi.
 
Verse 4,5  Thuhilh a tawp ciangin Simon kiangah,"Tui thukna lamah na gunkuang hot in la, na ngen tawh ngasa khuh in," a ci hi. Simon in, "Sia aw, tuzanthapai ngasa ka khuh uh hangin khat zong ka man kei uh hi. Ahi zongin khuh in ong ci nahih manin ka khuh ding hi.
Zanthapai ngasa a khuh uh hangin khat zong man kiuhkeuhlo. Nga kahlo am! tuaklo am! khawng ahihkei leh Tui daina ah bel ngasa ong kipholaak khollozaw mah hi. A ngen sawpkawm kawmin nidang bangkeisi e, a bangci hiding ahiam cipelmawh ve'. Matthew leh Mark gendan Simon in Zeisu nung zuipah ci uh hi. Luke gendan leuleu Simon in zanthapai ngasa khuh ci hi. Cihnopna ah Sunthapai Zeisu nung zui, Zantha pai ngasa beng. Na namnih semkhawm cihna ahi diam?100% Zeisu nung zui lo, cihna hipah hi. Zeisu in a bangci dinga a sap hiam? Ngaben leh Pasian' nasep thuah khawm ni' cilo hi. Ngabeng kimlai A nung zui dingin samkhia hi. 
 
A ngen sawpsiang sitsetsa tawh a khuhpong leh, verse 6 A ngen a khuh leh ngasa tampitak awk a, a ngen kikek dektak hi. Tua khit ciangin bangci? verse 7 Gunkuang dang khat a om a lawmte khut van-in hong huh un ci-in a sam uh hi. Tua khit ciangin a lawmte zong hong pai uh a, gunkuangtegel sungah ngasa a dimtakin guang uh ahih manin a gunkuang uh, bangci?tum dektak hi. (Upmawh na banglo aidiam?)
Tua zingsangin nuamlua lamdangsalua a dip uh van-a khai' bang hi. Simon Peter in hih thu a mit muh ciangin cihna ding theilo-in, verse 8 Zeisu' mai ah khukdin a, "Topa aw, kei mawhnei mi ka hih manin ka kiang panin paikhia in" ci hi. 
Tua zingsangin Pasian' vangliatna, na khempeuh Pasian in hihthei cih a muh uh 'Teci'  pang uh hi. Peter in tua a experience pen phawkgiugiau den dinga mangngilh hun cihbang neingeingei hethetlo ding hi. Bangci banga Pasian in gupkhiatna ong pia hiam? Gupkhiatna ngah mi hing' Zeisu tawh ka kizopzia 'hih bangteng hi' ci-a lungmuanna ih neihna dingin teci pantheihna Pasian in mikim tungah experience khat tek ong guan hamtang hi. Remember det akul experience Gumpa in ong lak kekkek hi. 
Peter in hihzahta Pasian' nalamdang lah mukhin experience khin napi'n a gunkuang nusia-in Topa Zeisu nungzuih tawntung ding khensatzo nailo hi. Zeisu in 'for sale' mengmeng leh lunggulh mahmah hi.
Peter pen fishing business inc., owner ahih tei hangin Zeisu lo tawh ngen kikek dektak, khuh khat a gun kuang nih dimlet tuisung tum dektak lianga ngasa mat omngei nailo hi. Zeisu in hih bang nalamdangte Ama bawl ahihna Peter tungah tampitak guatbeh nuamlai hi. 
 
Bang kum ahia khatin Australia gam ah mihat mahmah khat in Vanleng 747, minute 1 leh seconds 21 in kaih 100 kaizo ahih manin world record ah mihat penin kiciamteh hi. Ama hanciamna thangahhuai, pah tawihuai mah hi. Pasian' Pawlpi sungah zong mithahat pawlkhat in vanleng kai zo mah hi. Ahi zongin Van leng huihlak ah Muvanlai banga lengdialdial dinga kibawl ahih lam phawkhuai tawntung hi. Captain, Datsi, Engine Power hoih mahmah tawh leng ding a kibawl Vanleng a bawlpa kua hi a, a neipa kua hiam cih zong phawk huai hi. Peter zong ngaben siam mahmah khat hikha ding hi. Zeisu tawh ong kimuhkhit teh cikmah hun a atuahphat ngeiloh ngasa Zeisu in gun kuang nih ii lelh dingin nga na hawl' hi.
Peter lungsim sungah hih bang himawk leh, mailam ah Zeisu tawh om peuh leng, ngasa..bangzah?..ka?. man?..tam?..cici dinga, Zeisu leuleu in cik ciangin Peter in a gunkuang leh a ngasa matnop lungsim nusia-in Kei' nung hong zuih ding ong khensat mengmeng ding hiam?cituak ding uh hi. 
James leh John in bel a ngen cih thadah a gunkuang tawh a pa tawh bangtawh nusia-in Zeisu nung zuihsan pah vingveng uh hi. Zeisu in Peter seknuam pantahnuam in zolzol hi.
 
Matthew 8 ah Gunkuang tungah Zeisu tuang leuleu, Peter' gunkuang longal hilo ding, verses 23-27 Gunkuang tungah Zeisu a tuan ciangin a nungzuite in zong a zui uh hi. Thakhat thu-in (without warning) huihpi hong nungvat ahih manin tuihualte in gunkuang tum dektak a, Zeisu bangci om?  a ihmu hi. Nungzuite in Zeisu vaphong uh a, "Topa aw, hong hon in! tui sung kia dektak ung" a ci uh hi. Zeisu in, "Bang hangin tuaci lau nahi uh hiam? Na upna uh neu mahmah hi," (a lup kawmin) a cih khit ciangin tho- in huihpi leh tuihualte thu pia a, a dai dide pah hi. A nungzuite in lamdangsa mahmah uh hi.
 
Peter' gunkuang in minthanna ong ngah hi. Noah' Tembaw mah bangin a kimukik nuam a kinungzonzon gunkuangte lak a Gunkuang khat mah ahi hi. Zeisu tuantuanna Gunkuang ahih man hi. Na lungsim sung ah Zeisu na lutsaknak leh Peter' gunkuang mah na bang ding hi. Peter' gunkuang in Vanpi Leipi a bawlpa Pasian ong pua hi. Bangzah ta-in kipahhuai hiam. Tua a puaklaitak a galmuh hilecin tua gunkuang na bang cih ding hiam? Zahtakna lianpi tawh khitui luangin a gunkuang leh a tunga tuangte khut betin gal etet kawmkawmin khut laplap mai ding hi hang'.  Gunkuang tuitung ah pai viauviau hi.  Nang mahmah zong Peter' gunkuang bangin kingaihsun zel in. Na lungsung ah Zeisu tengsak in. Captain semsak in. A mah in ong makaih ong tonpih tawntung lel ding hi.
 
Peter' gunkuang ih Topa Zeisu in tuanna ding bek hilo-in lupna dingin zong zang hi. Gimlua mahmah a hih manin ong lim ihmut mahmah hi. Tua hunlian laitakin Dawimangpa in pumkhat sakhat a gunkuang sunga omkhawm early church members naupaai tagaai 12 teng leh makai 1 huihpi leh tuihual tawh susia nuamin ong kitomsak keei hi. Tui sungah lumletmang dektak hi. Zeisu na lungtang sungah ong tennak leh Dawi in ong susiazo vetlo ding hi.
 
Huihpi hurricane tuihual tsunami lakah Peter' gunkuang bangmah cizolo hi. Banghanghiam? Zeisu gun kuang sungah a omman ahi hi. Huihpi leh tuihualte a daih dide khit ciangin gampalak ah mi 5000+ tawh nitak ann ong nekhawm ngeingai uh hi. Ann a nekkhit uh ciangin kikhenbawl uh a, Matthew 14:22 Zeisu in a nungzuite gunkuang ah tuangsak pahin  immediately tuili gal khat ah a ma paisak hi. Mihonte a ciah khit ciangin thungen dingin mualtunglam ah a paito hi. Khuamial ciangin Zeisu guakbek gamlak ah om a, ahi zongin nungzuite lei tawh gamlapi kihal khinta (tuipi laizang ah omkhin) uh a, huih in amaute lehmut ahih manin gunkuang a kilokgawp hi. 
Gunkuang zong huihpi mut thuakkik leuleu hi. Tutung a bel Zeisu in a nungzuite kiangah na mapai un, ci-a, a sawl ahih manin hiuhpi mut a thuak uh leh zong a deihna reason khat om hiding hi. Christian te zong huihpi (haksatna, natna satna, lungkham sinkham, supna baina) sung pan peng tuanlo hi hang. Pasian in huihpi mut ih thuak ciangin ih koici om hiam cih ong muhnopman zong hizaw thei hi. Pasian ih belh tinten nak leh Aman hong mitsuan gige den hi. Gunkuang kilokgawp bek vencin tuili sungah bel kia hetlo ding hi. Huihpi tuihual thu pia a, a daisakpa Zeisu ahi hi.
 
Peter' gunkuang zong ong kinaklok simsim hi. Nungzuite lam manawh in Zeisu zong tuitung ah ong pai hi.
Nungzuiten tuitung a pai a muh uh ciangin 'Sikha' hi ci uh a, a lau manun a awng zelzul uh hi. Zeisu in a maute hopihpah a, na lungsim uh hangsak un. Keimah ka hi hi. Lau kei un, a ci hi.
Khatveivei nungzuite zong hawmthawhhuai nasa mai uh hiam? hatnop taiinop huaithei mahmah uh. Lau, hiden keei zawzen. Topa Zeisu lawmlawm ahaih zawzen uh. Hih zahta a ngasa leh ngapithau Omega-3 nene dingin pilkeisi uh, a mit uh ciimkeisi, Carrot tampipi nekbeh uh hen! cinuam phial ingh. 
Mitlimlang power khauh mahmah leisak huai uh. Sihna pan a thawhkhit teh zong kuamah in telhiaulo, haih, kihta, lau hizawzen zenzen uh hive uh aw' zawzen mahmah. Zeisu in Kei mah ka hi hi. Lau kei un! mah na citangtangh hi. Hey! hualai ah Sikha ong paiphei khakha veh' bangcih ding?
Sikha hikeng, Keimah hing'..
(Zanthapai tuihual in lokgawp ahih ciang a, luaksuak sim, mitzeu keei, telmuh theilo uh, hinteh.)
Na takpi maw, Topa? (umzo taktak phanailo lai)
Himahveng aw', laukeive un! Sahang bangin kihangsak un! ki pasalsak un! Na namsau e, Peter..
Topa' 'Awging' ahih lam a theih ciang..
Peter in, "Topa aw, nang nahih takpi leh,(sit phaphalai) tuitung tawnin nang kiangah kei zong hong paisak in!
Zeisu in, "Hong pai in" a ci hi.
Peter zong gunkuang tung panin kumkhia (a lenkhiatsawm lai hiven John 21:7) a, Zeisu lam manawhin tuitung ah a pai hi. Mihing tuitung a pai masa penpen world record, Peter hi.
Ei zong tuitungah ih painop leh ih gunkuang tung pan ih tuahkhiat lohin tuitung kipaitheilo ding hi.
Peter zong Isreal mihonpite mah bangin Zeisu mitsuan loin a nunglehei vialleh Egypt galkapte mu ahih manin lau-in tuisung ah Jonah bang dektak hi.
Matthew 14:30 Ahi zongin huihpinung a muh ciangin lau a,..(tuitung paithei, huih mutheipa) Tawmcik khat ii sap bek hi. Tui pekthei khollo a ngabeng beng pawl mah hileh kilawm. Zeisu bek mah muangin mit suan a ih belh tinten kei leh a sangna lam kahtoh sangsik  a niamna lam a kitum suksuk ding na hi zaw hi. Pawlpi sungah zong tua bangmah ahi hi. A mi peuh en in muanbawllua khaleng lungkiatna sungah ih tum ding hi. Joshua bangin 'as for me and my house, we will serve the Lord. Topa leh Peter, John 21:22 "Nangmahin ka nung hong zui peuh in".  Zeisu mah misuan teta-in tui tungah lam paisawm ciat ni. Upna cingtaak ih cih in Zeisu Khazih muanna ahi hi. Matthew 14:32 Gunkuang tungah a kahtohkhit uh ciangin huihpi nung a dai hi. (Tuama bel huihpi lak tuihual lakah buai mahmah uh cih ding hi). Tua ciangin gunkuang sungah a om nungzuite in Zeisu bia uh a,"Pasian' Tapa taktak na hi hi," ci-in a gen uh hi. 
 
A nunung penpen Peter' Gunkuang tawh kisai zaktawpna John 21 sung hi ding hi. Tamlua sakha leucin ci-a ong kitam gelh ngamlo hi Johan 20:32.
Topa Zeisu sihna Hankhuk pan thokik khin hi. Van ah ciahkik dingin kiging linlian sa-in om hi. A paitoh ma-in a nungzuite kiangah kam vaikhakin, thupha pia-in,thuciam pia-in kilak zeuhzeuh kawikawi hi. A pai taktak ding hita. Peter leh a lawmte pawlkhat in ngabeng dingin kuankhiat san. (Ngaihsunthei leng a na mah hi) cihte pawl hi. Zanthapai nga beng ve un cin, zingsang teh ihmu, khanlawh teh Zeisu a' dingin na tawmkhat sem pak pong ve uh. Peter in a gunkuang tawh ngasa beng nawnlo hileh, Ih Topa a inn ah ciahkik vingvengkhin khasop ve'. Alian 1:1.???
 
John 21:1. Tua ciangin a nungzuite omna Tiberias Tuili gei ah Zeisu kilang leuleu a, a thu pianzia hih bang ahi hi. Simon Peter, Thomas (a minneu Didymus), Galilee gam Cana khuami Nathanael, Zebedee tapate, leh nungzui dang nih te munkhat ah a omkhawm uh hi.
Aneu 3. Simon Peter in a lawmte kiangah, "Kei, ngasa bengin kuan ning," ci-in a gen leh a lawmte in,"Ko zong hong kuan nung," ci uh ahih manin gunkuang tung tuangin a kuankhia uh hi.
Tua zanin ngasa bangzah man uh hiam?
Khat zong manlo uh hi.
Bang dia khat zong man kiuhkeuhlo thei uh ai' ding??Zing ann ding kawng 1 kawng 2 beek hibuanglo a..
 
Aneu 4. Zingsang khua a vak ciangin tuigei ah Zeisu ding a, ahi zongin a nungzuite in amah ahihlam thei lo uh hi. huih muthei, Zeisu telmuh theilo. Zeisu in amaute kiangah, "Lawmte aw, ngasa na man uh hiam? ci-in a dot leh, "Bangmah ka man kei uh hi," ci-in a dawng uh hi. Tua ciangin Amah in, na gunkuang tak lam pang, veikhoi vive hiding uh hiven, taklam pang ah na ngen uh paii leu cin na man ding uh hi, a ci hi.
Taklam pang ah a ngen uh a paih uh leh, ngasa tam awklua kisa-in a ngen uh a kaizo kei uh hi.
 
Nidangin zong kaihzawhloh ngendim ngasa gunkuang nih dimlet hi. Tutung a zong kaihzawhloh ngen dim
ngasa kawng 153 veve pen a gilkha tawh bangtawh kinethei ngasano ciliklik hihetlo ding a, nak goltheih mahmah ding hi. Tuhun, ka ngasa meh siimna nu uh ii mat hizen leh, trophy cup ngahna news sung hita leh, a koikoi ah kipaaklua zen ven cin! Bangbang hileh, ngasa mat siamte in zanthapai a benben uh hangin khat zong man kikeuhlo uh hi. Pasian in zingnisuah ciang mitphiatkal sungin  Peter' gunkuang sung ngasa dimletsak zel hi. Vs 12 Tua ciangin Zeisu in amaute kiangah,"Hong pai un, zing ann ne ni," a ci hi.
Zeisu in a nungzuite kiangah kamvaikhaknop thuumnop sermon gennop khat nei ahih manin asep dingteng uh a zawhkhit uh ciangin gilvahin annnesak phiphet phot hi. Zeisu in a lungtang sung uh ah nasep a kipat ma-in a gil uh vahsak phot hi. Pasian in ih pumpi cilesa a' dingin zong ong khual masa veve hi.
 
Ann a nekkhit uh ciangin Topa Zeisu in Simon Peter kiangah bang dong a hiam? A dotna bang diam?
John 21:15 'Simon, son of John, do you truly love Me more than these?' Zanlam teh Greek lai in gelhkha cih sim! John tapa Simon aw, hih khempeuhte sangin Kei na hong nak it zaw hiam?
Hih khempeuhte cih ciangin a gunkuang, a ngen, a ngasa cih nopna hizaw hi. Nungzui dangte bel 'these' cihziauh dingin tom lua. Ki awi huai kei.  
Peter aw, na gunkuang leh na ngen sangin Kei nong it zaw hiam? Ngasa gol luang 153 na mat a na nuamkeii na kipahkeii sangin Kei nong itna a lianzaw hiam?
Na gunkuang leh na nasep nusia-in 100% Kei' nung ong zui-in, Keima' Na nong sepsakzaw diam?
Ka vangliatna tawh nong kizom tawntung nuamzaw hiam? 
 
Thumvei tak Topa in Peter kiangah "Kei nong it hiam?" ci-in a dotna hangin Peter zong a dah suak hi.
A tawpna ah Peter in lungsim takpi tawh Topa nak it mahmah ding leh a nung zuih tawntung ding ong khensat hi.   
Peter' gunkuang tawh kisai zak tawpna ahi hi.
Hih hun a kipan Peter bekbek kizaza ta hi. A gunkuang peuhmah kizakha nawnlo hi.
 
"For Sale"
Ngabenna Gunkuang
Anei: Simon, minthak, Peter
A golna: Tutna Mi 13, Lupna zong om
A hoihna: Hiuhpi tuihualpi awlmawhlo 
Banghang zuak: Aneipa in ngasa ben nasep khawlta, Pasian' Na sep ding khensat zo.
 
Ci-a advertise hiam? ahih kei leh, a sunghnu pia hiam?
kitheihpih nawnlo hi. Aman zong gen khakin neilo hi. Ngasa zong beng nawnlo, zong! ne nawnlo phial hiam? 100% missionary khualzinna ah gilkialin a lup leh maang mu hi.
Gunkuang must decrease so that Peter could increase...
 

Tuesday, February 5, 2013

Nakpi-a Pattahna Lauhuai.



Nakpi-a Pattahna Lauhuai.

          Hilh pilna hun sunga hoih taka a kipantah a hi ding tawh a kibang naupangte a omna innkuan tampi om hi. A hi zongin amaute a len ngeina paiziate a kisiat ciangin, amaute in a ngaihsutna ding uh, a gamtatna ding uh thei nawn lo-in, amau’ thutawmin khensatna nei thei lo thei uh hi.

             Amau’ hih theih zah leh a lungsim un a zawh zah uh tawh kizui-a amau’ thutawma ngaihsutna leh gamtatna a nei thei dinga hoih taka lam lahna lo tawh khang, note nakpi-a pattahna in lungsim leh gamtat thanem mi piang sak ding hi. Amau’ hih theih zah leh a lungsim un a zawh zah tawh kizui-a amau’ thutawma ngaihsutna leh gamtatna a nei thei dinga hoih taka lam lahna panin amaute a ngaihsutna uh khangin, amau leh amau zong kithupi muh thei-in, a siamna uh a zang khia dingin kimuang thei bek ding uh hi. Amau’ thutawma a gamta dinga mite’ mai ah a hong om uh ciangin, amau te a pil dingin kipantah lo-in ganhing bangin kipantah a hih lam hong kilang ding hi. Amau’ utna lungsim pen kimakaih zaw lo-in nute pate leh siate’ hilh gam gamna a mang dingin kizawhthawh bawl zaw hi.

           Amau’ khut naui-a om naupangte’ utna leh lungsimte uk zo gawp in, ci-a a kisial nute pa te leh siate in, zawhthawhna leh lau sakna tawh thu a man sakna pan uha a hong khang khia naupangte’ mai lam nuntak zia kan khia thei uh hi leh, kisial ngam nawn lo ding uh hi. Tua bang naupangte, nuntak nasep haksate a sem dingin a kiging khol mahmah lo uh hi zaw phial hi. A sang naupangte uh’ lungsim uk zo gawp ing ci-a a lungkim siate pen tawl khat sung pahtak huai a bat hangin, nasep a zo mahmah siate hi lo zaw uh hi.

           Amau te amau kilian sak gemgamin, a thuneihna uh hihpihna om lo-in zang guapguap uha, tua bangin a tanote uh leh a sang naupangte uh’ lungsim la zo lo uh hi. Amaute in a kiang nai uah a  tanote uh kai khawmin, amaute a itna uh lak hen la, amaute’ hanciamna khempeuh leh a kimawlnate ngngawn uah a lawpna uh lakin, naupangte’ lakah naupang bangin khat veivei va om leh naupangte a lung uh dam mahmah dinga, amaute’ itna leh muanna ngah zaw ding uh hi. Tua hi leh naupangte in a nute a pate uh leh a siate uh’ thuneihna zahtakin, thu hong mang baih zaw ding uh hi.

            Lam khat panin, a nute a pate uh leh a siate uh’ khensatna lo tawh amaute’ thutawma a gamta dingin khangnote koih khong ding hi lo hi. Thu theisate’ khensakna zahtaka, a nute a pate uh leh a siate uh’ makaihna a mang dingin naupangte hilh ding kisam hi. A nute a pate uh leh a siate uh’ lungsim tawh amaute’ lungsim a kihual dingin hilh ding kisama, amaute’ kuppihna man ding a hoih a hihna zong a muh theihna dingun tua bang mahin hilh kul hi. Tua hi leh a nute a pate uh leh a siate uh’ makaihna khut nuai panin a pai khiat uh ciangin, amaute’ zia-leh-tong pen huih muta kivuang pumpeng tawh kibang nawn lo ding hi. 3T, laimai 132-135.

Naupangte Hilh Lo-a Khantoh Sakna In Mawhna Hi.

               Nute pate kimkhat in a tate uh biakna lam pilna sin sak lo uha, sang lam pilna zong don sak lo uh hi. Tua te don loh ding hi lo hi. Naupangte’ lungsim pen phevela, thatang tawh na a sem hiam, lai a sim hiam khat a hih kei leh, amaute siatna huzap sung tung ding hi. Tua a hih manin naupangte hilh lo-a khantoh sak ding pen nute pate’a dingin mawhna a hihi. Kimanna nei-a a lawp huai laibute a guat ding uh, nasep a hilh ding uh, thatang nasep hun a neih sak ding uh leh, laisin hun leh lai sim hun a neih sak ding uh a hihi. Nute pate in a tate uh’ lungsim a laptoh sak ding uh leh a ngaihsut siamna uh a khantoh sak na’ng uh a hanciam ding uh a hihi. Kikoih dapa a kihah lo lungsim pen niam hamtangin, zualzangin, kisia hi. Satan in a hun hoih zang pahin, a thadah lungsimte zol pah hi. 1T, laimai 398,399.

              Nu’ nasep pen naungek tawh kipan pah hi. A tano’ lungsim leh utna a uk zawh ding, thu a man sak zawh ding leh thu a mang dinga a hilh ding kisam hi. Naupang hong gol zawh deuh ciangin, a khut om khong sak kei un. Nu khempeuh in a tate uh tawh thu kikup ding, a khialhnate uh hilh ding leh lung duai taka amaute lam maan hilh ding hun a zat ding uh a hihi. Khristian nute pate in a tate uh Pasian’ ta a suak dingin hilhin puah uh a hih lam a kitheih ding uh kisam hi. Naupangte a biakna nuntak buppi uh pen a neutung uha kipan a kihilh dan leh zia-leh-tong a kipuah dan tawh kisai hi. A neutung uha kipan a kithu zawh kei-a, nute pate’ thu a mang dingin a kibawl kei leh a khaw nung ciangin hilh ding hong haksa ta ding hi. A kithu zaw ngei nai lo lungsim pen Pasian’ thu a mang dinga bawl ding haksa mahmah hi. Hih nasep thupi a awlmawh lo nute pate in khialhna lianpi a bawl uh hi-a, a tanote uh’ tung leh Pasian’ tungah a mawh uh a hihi. 1T, laimai 390,391.

             Nute pate aw, na tate uh na hilh ding uha Pasian in a hong  sawl pilna  na hilh kei uh leh a piang bang bang thusitna na thuak ding uh hi. Tua hanga a piang te na tate uh’ tung bek ah a bei ding hi lo hi. Lo lai-a a kikho khia lo ling kung khat tampi a hong phak mah bangin nangma ginat lohna hanga a piang mawhnate in amaute’ kikholh pih khempeuh zong sia sak lai ding hi. CG, laimai 115.

              A citak lo nute pate’ tungah Pasian’ samsiatna tung takpi ding hi. Amaute in hih leitung ah amaute a sun ding ling kung a suan bek hi lo-in, thukhenna hun ciangin amau’ ginat lohna hangin thuak kik lai ding uh hi. Thukhenna ah mi tampite hong dingin, amaute a kham lohna hangin a nute a pate uh mawh sakin, suksiatna a thuakna uh amau’ hang hi, hong ci ding uh hi. Nute pate in a maan lo hehpihna leh itna tawh a tate uh’ khialhnate mai saksak uha, hilh loh taai lohin koih khong uh a hih manin, a tate un siat lawh zaw uh hi. Amaute’ sisan pen a citak lo a nute a pate uh’ tung mah tu ding hi. 1T, laimai 219.

Thadahna A Siathuaina

          Thadahna hangin mawhna tampi tak piang a hihna kei hong kilak ngei hi. A thanuam khutte leh lungsimte in galpa’ mawh zolna donin nei man lo-a, a thadah khutte leh khuakte pen Satan’ uk dinga a baihsa hi pah hi. Lungsim, hoih taka a ki-uk loh ciangin, a hoih lo nate hong ngaihsun pah hi. Thadahna pen mawhna a hih lam nute pate in a tate uh a hilh ding uh a hihi. 1T, laimai 395.

            Naupangte’ tung pana vangik khempeuh dom khiat sakna, thadaha tup mel nei lo-a om khong sakna, bangmah sem lo-a a ut peuh uha tat sakna sanga siatna lam a tun zaw na dang bangmah om lo hi. Naupangte’ lungsim pen phevela, kimanna a nei a hoih lam ngaihsutna tawh a kidim kei leh a sia lam mah hong ngaih sung pah ding hi. Amaute a tawlngak ding uh a kitangsam a hih zah khatin, na a sep uh, thatang nasepna, lai simna leh sinna hunte zong maan maaana a neih ding uh hilh ding zong kisam hi. Amau’ kum tawh ki zui-in nasep nei sak un la, kimanna a nei a lawp huai laibute zong guan un. AH, laimai 284.

         Naupangte in nasep khat peuh lawp takin hong sep uh hangin, hong cimtak pah uha, a dang khat peuh khelin matut mel nei lo thei uh hi. A tate un nasep a khel themthum ding uh nute pate in a phal ding uh hi lo hi. A khangto ding lungsimte lungduai taka hilh pilna hun a om lo ding zahin na  a tuamtuam tawh hun a bei sak ding uh hi lo hi. Hansuahna kam tawm khat peuh, a hun liana huh pakna khat peuh in, amaute’ buaina leh lungkiatna bei sak thei hi. Nasep masuan khat a zawna uh pana a ngah uh lungkimna in nasep a haksa zaw amaute sem nuam sak ding hi. 3T,laimai 147,148.

                   A kizol bawl a kidon bawl diak naupangte in a tua bang ding lamen den uha, a lametna bangun a kibawl loh ciangin, lungkim lo-in heh thei uh hi. A khan tawnun tua bangin om thei hi. Amaute cimawhin, a huh ding deihin, amau a mai-et ding leh a zol bawl ding mi lamen den uh hi. Amaute’ thu kinial kha leh, nupi papi a suah khit nangawnun zong, amaute a kikhel bawl in ngaihsun uh hi. Tua bangin amaute in a masuan khempeuh uh bing sakin, amau’ thutawmin phu zo lo in, na khempeuh amau’ deih bangin piang lo a hih manin phun phunin hanghang uh hi. 1T, laimai 392,393.

                   Nupi in ama sep ding tawh a innkuan pihte’ sep ding tawh a vekpi-in sema, a pasal leh a tate mei kiangah tu hit hiata a om lai takin, amahmah in sing la-in, tui tawi-in, sing ehna ding hei nangawn a lak ciangin, amahmah tung leh a innkuan pihte’ tungah khialhna lianpi a bawl a hihi. Zite leh nute pen a innkuan pihte’ sila dinga Pasian’ seh hi lo hi. Inn sung vangikte a puak pih dingin a tate pantah se lo-in, nupi tampi in lungkhamna vangik lelin om uh hi. Tua bang mahin teek baihin, a hun nai lopi-in si-in, bangmah thei nai lo a tate makaih ding a kisap pen lai takin a nu in sih san hi. Kua’ mawhna hiam?

                    Pasalte in a zite uh a buai luat lohna ding leh a lungnop theihna dingin a hih theih zahun a hanciam ding uh a hihi. Hong zongsang pah ding uh a hih man in naupangte thadaha om mawk sak ding hi lo hi. 5T, laimai 180,181.

Laiat
Jk,Lianpu
Pawlpi thulam lak bu 2 na. 

Thursday, January 24, 2013

Ih Tanote Hilh PilNa.


                                      Ih Tanote Hilh PilNa.

              Khangnote amau’ lungsim phut bang ciata gamtat sak ding pen tulai leitung paizia hi mai hi. A neu lai in a ginat kei phial leh zong nute pate in, mai lamah hong hoih nading hi, kum sawm leh kum guk, kum sawm leh kum giat bang hong phak uh ciangin, thu hong ngaihsun thei ding uha, a zongsatna hoih lo te uh nusia-in a nung ciangin mi-hoih hong suak nading uh hi, ci uh hi. Khial mahmah uh hi! Kum tampi sung lungsim huan sungah galpa khaici vawh sak uh hi. A maan lo thuguite khangto sak uha, a khawnung cianga tua huan sunga kisem khempeuh phial pen a mawkna suak lel ta hi.

Satan pen a tei mahmah, nasep a kuhkal, sihna tawh kipawl galpa a hihi. Khangnote a sukha ding ngaihsun khol lo-a kammal khat peuh a kipau khiat pak ciangin, phat bawlna a hi-a mawhna kimkhat a kihhuai lua khol lo dinga a ngaihsut theihna ding uh a hi zong in, tua pen mah Satan in ai-in man pahin, zung kha-a gah tampi a gah theihna dingin tua khaici hoih lo pen khang sak pah hi. Nute pate kimkhat in a tate uh zong satna hoih lo tawh khang khia sak uha, a khantawng sia paisuak pah uh hi. Tua mawhna pen nute pate’ tung tu ding hi. Tua tanote Khristian a suak phial uh zongin, a lung sung uah hehpihna in nakpi-in na sema a nuntakna uh a kibit khel sak keingal leh, a khantawnun a zongsatna lui uh kidawkdawk dinga, amaute’ khanpih dinga a nute a pate un a phal zia-leh-tong mah kimu mu ding hi. 1T,laimai 403.

       Nute pate in a tate uh a uk uh kula, a lunggulhna te uh puah sakin, a thuzawh uh kul hi. Tua hi kei leh Pasian in Ama thangpaihna ni ciangin tua tanote susia takpi dinga, a tate uh a uk lo nute pate pen mawhsakna tawh kipelh lo ding uh hi. A zawdiakin Pasian’ nasemte in a innkuan sung uh uk ding uha, thumang diamdiam sak ding uh hi. Amau’ innkuan sung hoih taka a uk theih kei uh leh pawlpi vaite ah vai a hawm ding leh thu a khen dingin amaute a kiging nai lo a hih lam ka mu hi. Amaute in a innkuan sung uh a hoih sak masak phot uh kula, tua khit ciangin amaute’ thukhenna leh huzapte in pawlpi sungah thu hong nei pan ding hi. 1T,laimai 119.

           Tanu leh tapa khatpeuh nitakin inn ah a om kei leh sittel ding kisam hi. A tate uh kua tawh kikhawla, kua’ inn ah nitakin hawh hiam cih nute pate in a theih ding uh kisam hi. 4T,laimai 651.

          Pasian’ theihna zah sangin mihing’ pilna in tam mu zaw tuan lo hi. Tate makaih dan zong Pasian’ hong hilhna zah sangin a hoih zaw geel thei tuan lo hi. A maute a Piangsakpa sangin tanote’ kitangsapna kua’n thei zaw mah ding hiam? Ama sisan tawh amaute a leipa sangin kua in amaute’ nopsakna ding kin zaw mah ding hiam? Pasian’ Thu lim takin kisim hen la, pha takin kizui hi leh, ta gilote’ gamtatna hoih lo hanga lung khamna tawm zaw ding hi.

       Nute pate in a tate uh’a ding a theih ding uh leh a ngaihsut sak ding uh om hi. Hih leitung ah amaute kimanna a nei, a kizahtak, a ki-it mite suak saka, nung ciangin a siangtho vantunga om mite tawh a kikholh theihna dingun gamtat hoih a nei sak ding pilna leh pattahna a ngah ding uh kisam hi.  Khangnote in tu lai a moi lai uha a zongsatna uh tawh kisai pha mahmah a hihna amaute hilh ding kisam hi. AH, laimai 306.

          Lai Siangtho ka zahtaka a thute ka zui a ci numei pasal tampi in mun tampi ah Lai Siangtho’ deihna zui lo veve uh hi. Tate pattahna bangah Pasian’ deihna zui lo-in amau’ hoih sak bang zui zaw uh hi. Tua hang mahin mi a tul tulin mangthang uh hi. Tate hilh pil dan ding Lai Siangtho in hong lak hi. Tua bangin Pasian’ deihnate nute pate in mang uh hi leh, leitung ah khangno a tum dang honpi khat tu ni-in ih mu ding hi. Lai Siangtho ka sim hi, Lai Siangtho ka zui hi a ci nute pate mah tua Lai Siangtho’ hilhna tawh a kilehbulhin gamta mawk uh hi. A tate uh’ gamtatna hanga kap nute pate’ dahna leh mauna aw ih za hi. Tua dahna leh maunate amau leh amau’ kibawl a hih lam zong phawk mel lo uh hi. A itna dan uh maan lo a hih manin a tate un siat lawh hi. A tate uh a neu tung uha kipan zongsatna hoih a neih sak ding uh Pasian’ piak mawhpuak amaute in don lo uh hi. 4T,laimai 313.

         Khristian a hi tanote in, leitung thupha khempeuh sangin Pasian a zahtak nute pate’ itna pahtawi ding uh hi. A nute a pate uh bang ci lungdam sak ding cih a nuntak sung uha a kisin pi pen khat uh a hih ding kisam hi. Langpanna tawh kidim tu lai hunin a maana pattahna leh hilh pilna a ngah lo tanote in a nute a pate tung uah a mawhpuak uh thei lo uh hi. A nute a pate un amaute lim bawl semsem leh amaute lungdam lo zaw semsem uha, zahtak lo zaw semsem thei uh hi.

          Mai lama a tate uh’ nopsakna ding pen nute pate’ khut sungah a tam penin om hi. Tua tanote’ zia-leh-tong a hoihna ding a thupi nasepna pen amau’ sep ding a hihi. A neu tung uha hilhna in a khantawnun amaute zui ding hi. A sia lam a hih kei leh a pha lama gah a  gah dinga a hong po khia dingin nute pate in khaici a vawh a hihi. A tanute a tapate uh’ nopsakna ding a hih kei leh lungkhamna ding pen amaute in bawl thei uh hi. 1T,laimai 392,393.

Nu Leh Pa Kithuhual Ding

              Tanote in phawk theihna leh it theihna nei uh hi. A lungdamna ding uh baiha a dahna ding uh zong baih hi. Itna kam khum leh bawldante tawh dam taka hilh pilna panin nute in a tanote uh amau’ lungsim tawh hen khawm thei hi. Tate’ tunga thukhauhna leh hih-ciltelna in khialhna lianpi a hihi. Thukip thukho tawh heh gam gamna om lo-a kithuhilh ding pen innkuan khempeuh ah kisam hi. Na cih nop pen dam takin gen in. Ngaihsutna tawh gamtang in. Na cih bangbang peel lo-in sem khia in. 3T, laimai 532.

              Nute pate in zong amau’ neu lai-in hehpihna leh itna bang zahta-in deiha, kimawh saka a kitai gawpgawp ciangin bang zahta-in a lungsim uh na hiam cih a mang ngilh loh ding uh kisam hi. A tate uh’ deihnate a theih theihna dingun a lungsimte uh khia sukin, a ngaihsutna uah a moi kik ding uh kisam hi. A hi zongin, itna tawh a kithuah thukip thukho tawh amaute in a tate uh’ tung panin thu manna a nget ding uh kisam hi. Nute pate’ thu man lianlian ding a hihi. 1T, laimai 388.

         Innkuan ki-ukna ah thukip thukho a om kei leh siatna lianpi piang paha, ki-ukna a om vet lo zah mah in siahuai hi. Bang hangin biakna a kin mite’ tate uk hakin, khel tatin, langpan hat deuh se uh hiam, ci-in dotna om thei zel hi. Innkuan sung kipattah dan panin a thu kimu ding hi.

             Nute pate a kilem kei-a kitotna ding peuh a om leh a kilem theih masiah uh a tate uh’ muhna ah tua bangin om kei zaw uh hen.

          Hilh pilna ah nute pate kipumkhat le-uh, bang a hih ding uh kideih hiam cih tate in hong thei thei ding uh hi. Nu in a tate a taaina hoih a sak lohna, pa in a kampau hiam a mithah hiam tawh a kilat sak leh; nu pen khauh lua-a, tua ngawt bawlna teng zolna leh a nop uh zuihna tawh bawl phat kul hi ci-a pa in a ngaihsut leh a tate kisia ding hi. A ut bang peuh uh a hih thei ding a hih lam hong thei pah ding uh hi. A tate uh’ tunga hih bang mawhna a bawl kha nute pate in a tate uh’ kisiatna thuak ding uh hi. AH,laimai 310-315.

               Nute pate amau leh amau a ki-uk zawh masak ding uh kisam hi. Tua hi leh a tate uh hoih takin uk thei zaw ding uh hi. Amau leh amau a ki-uk zawh loh sial, lungduai zo lo-a a pau khiat a tat khiat sialun, amaute Pasian’ tungah a mawh uh a hihi. A tate uh tawh ki kum masa-a, a khialhnate uh laka, a mawhna uh hilha, nute pate’ tungah a mawh bek hi lo-a Pasian’ tungah zong a mawh a hih lam uh theih sak ding kisam hi. Na lungsim uh niam khiatin, a khial na tate uh hihpihna leh dah pihna tawh, a maute  na taai ma-un thu ngen khawm un. Tua hi leh na taaina hangin na tate in hong mudah lo ding uh hi. Hong it zaw ding uh hi. Hong lungkim sak lo a hih mana amaute dan pia na hih loh, amaute’ tunga na hehna a tu sak nuam na hih loh lam hong mu ding uh hi. Mawhna sungah a khang khia dinga amaute a kikhoih khong hi lo-a, a maute’ hoihna ding tavuan na neihna na phawkna hanga a taai na hih lam amaute in hong thei ding uh hi. 1T, laimai 398.

Jk,Lianpu 
Pawlpi thulam lak bunih na.

Monday, December 24, 2012

Immanuel/Emmanuel

Laisiangtho sungah "Nang tawh kong om khawm ding" cih laisiangtho mun 5 om aa "lau kei in" cih 365 vei bang om hi. Immanuel or Emmanuel akhiatna pen Laisiangtho mah in hong genpah aa “EI TE TAWH PASIAN OMKHAWM" cihna hi. “Leitung beidong note tawh kong omkhawm ding hi.” Matt 28:20
 
Banghang in (I) leh (E) tawh kiat kawikawi ahitam cih na ngaihsun ngei hia? Laisiam te’n, “Immanuel pen Hebrewlai pan kila hi aa, Emmanuel pen Greeklai pan kila hi. Hebrewlai ah vowels (e) or (i) neilo uh hi. Hebrew pan Greek ah kam kilet ciang in pau kinai theipen ding in E kizang”, hi ci uh hi. Bangbang ahizong  mikhatbek, “ZEISU” bek mah genna hi aa mituam dang huam khalo hi. Tua ahihman in laimal kibatlohna hang in buaina omlo hi.
 
Emmanuel cih kammal in nanglehkei, leitung buppi ading in bang khamuanna hongpia hiam? Pasian in hih min aphuak sese, bangteng hong gennuam a hitam? Banghang in tatkhiatna ding in "ZEISU" cih min bektawh kicingsak lo in "Emmanuel" cih min phuakbeh lailai se hiam?
 
Hih dotna te tom dawn leng:
  • Topa Zeisu eite lakah hong omna pen ihmuh theihloh piangsak pa Pasian, Pasian nunzia leh lungsim ngaihsutna te honglak ding in hongpai hi. (Revelation)
  • Satan khutsung pa’n hong honkhia ding in hongpai hi. (Redemption)
  • Hongtatkhiat khitciang  pianngei nunzia hong dimkik ding in hong pai hi. (Restoration)
 
Topa Zeisu hongpaina ahang in, mimawh te tankhia ding “ Zeisu” bek tawh  hilo in mihing piankhiatna mun ahi Pasian angsung leh mihing hong kibawl lai aa i neihsa melhoihna, tatsa cidamna, mawhbanglo asiangtho lungsim leh sitheilo pumpi i ngahkik theihna ding tatkhiatna hongpia ding  ahihman in “ Emamanuel” cih minnih pua in mihing in hongsuak a hihi. Tua ahihman in "Emamanuel" cihna in hihleitung christmasaa ei te lakah hongomsuk cihciang bek gennuam hilo in vantung innnuam leh vankhakleh leithak dong hongnusia ngeilo hong ompih den Pasian ahihna hong telsak hi.
 
Tua ahihman in hihleitung pen alamdang mahmah hehpihna leh aa ngimna, tumdangdiak hotkhiatnopna' itna te kilakkhiat na ding phualpi hong suakta hi. Vantung mi te’n lunglut tak in Pasian nasepzia en gige uh hi. Singlamteh tungpan gualzawhna bangci lading  aa mimawh te honkhia ding cih lunghimawh mahmah in munuam mahmah, ngaklah mahmah uh hi. Satan in Pasian thukham pen, "Pasian angsungkhual na" hi ci aa amawhmat pen ki- itna thukham hi ci’a mi khempeuh in ateltheih ding hunkal ngaklah mahmah uh hi. Ahihhang in Satan bel na lau khinkhian hi.
 
Pasian leh Satan kido na'ah thukham 10 siksan in kido uh hi. Satan in Pasian thkham langpan na tawh Pasian do hi. Hih thu thei le' cin Christian nunzia sung ah  khamuanna tampi hongguan ding hi. Satan do na ahi lunghimawhna leh gentheihna mawhzol na te natuak ciang midang te bang in thumthum nawnlo ding hi teh. Job in Satan dona ahihlam thei hi leh thuaknuam tuam mahmah kha ding hi.
 
Pasian thukham pen singlamteh khitciang aa Satan in a do kipan hilo vantung peekpan kipan khinsa hi. Lampi tuamtuam tawh  ih muhkhialh ding hanciam hi. Vantung ah Pasian ki ukna, “ thukham 10 pen zuihhamsa lua, Pasian kiphatsakna leh angsung khualna thukhun hi”, ci hi. Leitung ah mawhna honglut khit leuleu ciang in thukham 10 aneipa Pasian mangnilh zahdong ding in thukham 10 thupi sakmahmah  natawh khem leuleu hi. Tua ahihman in thukhamzuihna pen ki -itna sung ah nuntakna ahihlam mihing te’n muzonawnlo ding zah in hongkhim hi. Tuhun leuleu tak ciang in Zeisu Khazih hehpihna hang tawh thukham 10 beita, kisam nawnlo hi’ ci’n thukham 10 neipa Pasian pampaih leuleu ding in hong khemkhem hi. Pasian leh Pasian lungsim (deihna) khenkhem hi. Pasian min leh avangliatna bek la in Pasian deihna leh nunzia selcip, Pasian gam leh ama dikna, Pasian mahmah theihloh kalin hong nialsak hi. Hih thupen khasiangtho in hong pholak hi. Khasiangtho lo tawh hih thu kitelmuh theilo hi. Immaneul Pasian in hihthusim pholak ding in eite lakah (mihing)  mah bang in hong nungta Vantung biakbuuk pi sung ah hotkhiatna nasem ding in van a kahtoh khit ciang in Khasiangtho Pasian mahmah in eite tawh hongomkhawm hi.  
 
Pasian in ki-itna hi. Mihing sungpan hong  luangkhia ding ki -itna pen Pasian in ki- itna mah tawh ngahnuam bek aa zawhthawh thu tawh laksawm lo hi. Zong la ngeilo ding hi. Mihing bawlpa Pasian in; "ki-itna in ki itna bek mah ngen aa, ki-itna pen ki-it na bek in nungtak sak" ahihna theitel mahmah ahihman in ki -it na leh kiniamkhiatna bek tawh nasem hi. Ki itna bek tawh Nungta hi. Pasian in Moses tungah hong kilat lai in bangmah tham hilo sawlbawk khat lakpa’n kilang hi. Sangpen Pasian kiniamkhiatna leh hongitna Moses in amuh theihna ding a hi hi. Tua bangmah in Topa Zeisu bawngkuang sung lawmlawm ah hongsuak zawzen pen nang leh kei in Pasian itna  ih dinmun niam mahmah ta leh teltak aa ih muhtheih na ding hizen hi. Tua thamlo in mihing nunzia sungah ze-etna namkim thuak hi. Ahizong in mawhna bawllo hi. Tua hihman in Pasian thukham pen mihing te ading in kimangzolo hi cih SATAN mawhmat na "khialhi" ci’n pholak tangko hi. Mihing te’n  Khasiangtho huhna leh panpihna tawh Pasian thukham bang in nungta zolua hi cih “Emmanuel Pasian” ahihna tawh honglak hi.
 
Pasian maiah Topa Zeisu hehpihna leh itna sisan hang in mawhmai na kingah hi ci’a na upna tawh dikna hongpia pa in mawhna leh Pasian deihloh thu te tungah gualzawhna ding Khasiangtho tha hong pialo in om ding a hiam? Pasian thukham te in ki-itna gamtat zia hi cih theia Pasian deihbang nuntak nopna lungsim nei te a ding Emmanuel Pasian in gualzawhna hong koihsak khinzo hi. Tua ki -itna sungah nanuntak mateng Topa Zeisu pen nang ading in Emmanuel hi zo nailo hi. Leitung nuntak hamsa in dawimang pa thaltang in hong kapliam aa sidek, pukdek in na om zong in Pasian  ki-itna sung ah na nuntak nak leh mawhna nazo veve ding hi.
 
Laisiangtho in “Pasian in eite tungah a hong piak khasiangtho hang in Pasian leh ei te a omkhawm ihihna leh Pasian in ei te hong ompih ahihna thu ii thei hi.” 1 John 4:13 “ Pasian pen ki –itna ahihman in itna neilo te in Pasian theilo uh hi” 1John 4:8 Tua ban ah “ Tua ahihman in Khrish  tawh kipawl mi te’ n mawhna bawlnawnlo uh aa, mawhna a bawl lai teitei te pen Pasian a mu ngeilo, a thei ngeilo ahi uh hi. Pasian tate hi a, Pasian lungsim paai uh ahihman in mawhna zong bawlnuam lo uh hi” 1John 3: 6, 9 
 
Isaiah 7: 14 “ … En un nungak khat gai in tapa khat nei ding aa, ama min Immanuel ki ci ding hi.”
 
Emmanuel cih min in ei a ding bangzah manpha na sa hiam? Zeisu cih min bek hilo Emmanuel in Pasian hong itna beitheilo aa na omna peuhah Pasian in hong ompih cih hong thei sak ciat ta hen! Immanuel/ Emamanuel cih min na zak sim in Pasian tawh ki itna "LOVE" sungkhat ah ih nungta takpi hiam?  
 
Khazih sungah na sanggam uh,
Mangpi (Thang Khan Mang)
Miami, USA 

Zeisu suah Lungdam Thupuak


Leitung mihinga minpiang Adam suante khempeuh a dingin Eden huanpan kipan mihing nuntakna lungtang sunga honglut mawhna tawh kipawl asiasa nuntakna pan hong tankhia ding Gumpa Honpa khat hong suakding ci-a taanglai kamsangte genkholhna thute a tangtunna Zeisu- Pasian takpi mihingte sungah Tapa hihna tawh hong suah hun lungdam i bawl ciangin, Pasian a theilo leitung mi mawkmawkte bawlngeina banga bawla zu leh sa nekkhopna, ngualnopna ciang, ki christmaskholhkhopna ciangtawh a bawlte ihihna pan tawmkhat a sangzaw deuh ah kahin, Pasian kiangpan hong pai Gumpa Honpa Mesiah taktak ahihna theihtelna tawh lungdam bawla Zeisu Vantung leitung Kumpi, kilemna Kumpi, a Siangtho Pen Mun Siampi, eite tawh hong teengkhawm a, ei hong uk hong makaih dingin i lungsim takpi leh i nuntakna tawh Pasian mai leh mite mai ah siangtho etlawm taka amuak thei tek dingin i ki lamen hi.
     
Leitung mihingte lakah Zeisu banga a khang a khanga kamsangte genkholh mihing ahih kei leh Pasian dang khatpeuh a om hiam? Gamkhat minam khat sungah Pasian deihloh mawhna nuntakna pan suahtak theihna ding ahun ahun-in lamlakding, Pasian deihna pulaak ding, genkhia ding leh, nasem dingin Pasian kamsang tampi, gamkumpi leh makai mihoih mipha tampi piangzel mah leh, Zeisu tawh tehding mi kua om ngei ahi hiam?
     
Leitung a om biakna, Pasian leh kamsang kici on a sim (millions) tampite sung pan, Buddha te biak Pasian Gudhamah, Muslim te biakna zuih kamsang Muhamad, Hindu te biak Pasiante ahi Radhakrishnan, Siva, Kari,…. cihte a kipan ei Zomite sungpan i neih kamsang Pu Pau Cin Hau cihte khempeuh leitung mihinga minpiang Adam khangpan kipanin Pasian kamsang khempeuh dongin leitung mihinga hong pianzia ding, a min ding, a nasepzia ding tuamtuamte amau pianma taangtawng pan kipan a khang a khanga ki genkhol na za ngei hiam? Zeisu thu kamsangte genkholhna leh tua genkholhnate Pasian in a picin sakna na ngaihsun ngei hiam? Pawlkhat en suk dih ni.
 
1. Leitungah mi masa Adam leh Evi te Dawimangpa khemna tawh mawhna sungah hong tuk ciangin, Pasian koihna Pasian thupiakna leh Pasian ukna Vantunggam zia tawh kidim Eden huan sungah om dingin kilawm nonlo ahih manin huan sungpan hong kihawlkhia in hamsiatna hong tuak aa, Pasian kammal ”Nang hibangin gamta khin na hih manin,….. Nang (Dawimangpa) leh numei kikal , na suan-leh-khakte kikal ah kilangneihna kakoih dinga, amahin na lutang hong sunim dinga, nangin ama khetul na sunim ding hi,”(Piancil 3:14,15) cihna thu Zeisu nungzuipi Lk.10: 17-24 teci panna bangin Zeisu nuntakna ah picing hi.
 
2. Piancil 3:15 sunga ”Dawimangpa suan-leh-khakte leh numei sungpan piang suan le khakte kilangneih ding thu Thuciamthak Gal. 4:4 ”Thukham khutnuaimite tan dingin numei gilsungah hong gai-in, Thukham khutnuai-ah hongsuak a Tapa Pasian-in a sawl hi” cihna bangin Zeisu hong suahna thu-ah picing hi.
 
3. Piancil 12:1-3; 22:18 te leh 49:10 sunga ”Leitung innkuan khempeuh, minam khempeuhte thupha ngahna ding Abraham suan-leh-khak sungpan ngen ding” ci-a Pasian in Abraham tungah a kamciamna thu leh ”Judah suan sungpan piang ding” a cihna thu Matt. 1:1; Gal. 3:16; Lk. 3:23-34; Heb. 7:14-19 ” eite Topa Zeisu Khrist in Judah pawl sungpan hong piangin a tawntung Siampipa hi-a, thukhamin a kicinsak zawhloh a phazaw lametna piangsak in, tua lametna tawh Pasian i naithei hi,” cih Zeisu hong pianna leh nuntakna ah picing hi.
 
4. 2Sam. 7:12 sunga” Gumpa David innsungpan piang ding hi” ci-a genkholhna Matt. 1:1; Gal. 3:16 sunga Zeisu pianna thu ah picing hi.
 
5. Isai. 11:1-10 sunga Jessi phungsung pan hong suak ding a genna thu khempeuh Lk. 3:32 sunga Jessi phungsung pan hong piang Zeisu tawh kituak in picing hi.
 
6. Isai. 7:14 sunga ”Nungak siangtho khat sungpan Gumpa hong piang ding ci-a genkholhna thu Matt. 1:21-25 sunga Zeisu hong pianna thu ah picing hi.
 
7. Dan. 9:24-27 sunga Daniel mangmuhna leh genkholh thu ” Mite leh khuapi siangtho a ding, mawhna leh khialhnate a bei nadingin nipi kal 70 a kiseh aa, tua khit ciangin tawntung thumaanna hong tung dinga Biakinn Siangtho Pen Mun a kisiansuah ding thu, Jerusalem biakinnpi kilam kikna ding thupiakkhiat hun-a kipan sathau kinilhpa hong pai dong nipi kal 7 leh nipi kal 62 ahih ding thu, nipi kal 62 a bei ciangin sathau kinilhpa thumaan lopi-in a kithah ding thu cihte khempeuh Zeisu thuhilhna singlamteh tungah thumaanlopi –a a kikhaina sihna Lk. 3:23ff; Matt. 4:17ff; Mk. 1:5ff kizom suakin simleng Zeisu nuntakna leh hunte tawh kituak in picing hi.
 
8. Isai. 11:2 ” Amah pen Khasiangtho sathau kinilhin om ding a cihna Matt. 3:11,12,16-17 sunga Zeisu nuntakna kituiphumna muna piang thute ah picing hi.
 
9. Mikah 5:2 ah ”Amah Bethlem khua ah suak ding” a cihna thu Matt. 2:1-6; Lk. 2:4-7 sungah picing hi.
 
10. Isa. 40:3f; Mal. 3:1-5f sunga Topa lamsial in Topa hong pai ta hi ci-in lungdamna thu taangko ding thu Matt. 9:35ff pan sim leng Zeisu nuntakna sungah picing hi.
 
11. Isai. 35:5,6 sunga ”Amah in nalamdangte bawl ding hi” a cihna thu Matt. 9:35ff simsuak leng Zeisu nuntakna tawh kituak in picing hi.
 
12. Mal. 3:1 sunga ”Amah in Pasian biakna innpi siansuah ding hi” a cihna thu Matt. 21:12 na sungah Zeisu in sem takpi in picing hi.
 
13. Late 118:22 sunga ”Amah pen ama mite in nial ding uh hi” a cihna thu 1Peter 2:4-7 sungah Zeisu pen amite’n nialin a nilkhiatna thu a nungzuipi Pater in teci pang hi.
 
14. Late 22; Isaiah 53 sunga David leh Pasian kihona leh Kamsangpa Isaiah mangmuhna genkholhna thute Zeisu bawlsiatna leh zahkona namkin thuaka asihna Mate 27 sungah picing takin kilang hi.
 
15. Isai. 53:3 sunga ”Amah mite in Amah nialkalh ding uh hi” a cihna thu Jn,
 
 1:10-11; 7:5,48 te sungah Zeisu Ama mipih minam Judah mite nialkalhna ah picing hi.
 
16. Isai. 53:7 na-ah” A mah mawhsakna a thuak laitakin mawhsak-a a bawlsia  mite mai-ah kamkhat beek paulo hi,” ci-a kamsangpa genkholhna thu Matt. 27:12-19 sunga Zeisu tuahkhak leh gamtatna ah picing hi.
 
17. Late 22:7,8 sunga David genna ” Amah amute in a zahkona, a mukpikna leh a cilphih ding” thute Matt. 27:29-31 sunga Zeisu tuahkhak tawh kituakin picing hi.
 
18. Late 22:16 sunga ”Ama khutpeekte leh khepeekte siktukilh tawh a kikilh ding” thi David kam pan pusuak pen John 20:25 suna Zeisu singlamteh tungah a kilhcipna ah picing hi.
 
19. Isai. 53:12 sunga ”Amah guta mite tawh kikhaikhawm ding hi” cihna thu Lk. 23:33 sunga Zeisu migilote tawh a kikhaikhawmna ah picing hi.
             
20. Zech. 9:9 sunga Jerusalem khuapi sungah lano tuangin a lut ding thu Matt. 21:1-7 sunga Zeisu gamtatna ah picing hi.
 
21. Late 41:9 sunga ”Amah a kholhpih a lawmte khatin lehhekin a zuak ding thu John 13:18-27 sunga Zeisu pen Ama nungzuite sungpan Judah Iskarot in a zuakna tawh kituakin picing hi.
 
22. Zech. 11:12 sunga ”Amah pen sum 30 tawh kizuak ding hi” a cih thu Matt. 26:14-15 sunga kigelh Zeisu lehhek in a zuakna sum 30 tawh kituakin picing hi.
 
23. Zech. 11:13 sunga ” Amah a kizuakna sum 30 pen Pasian biakna tau mai-ah ki pai a, tua sum tawh leibel sekpa lo ki lei ding hi a cihna thu Matt. 27:3-10 sunga Zeisu a lehhekpa gamtatna leh tua sum a kizatna tawn kituakin picing hi.
 
24. Late 34:20 sunga ”Ama guh leh taangte ki sutan lo ding hi” a cih thu John 19:32-36 sungah Zawmah galkapte in Ama guhte a suktan saklohna tawh kituakin picing hi.
 
25. Zech. 12:10 sunga ”A pang kisun ding” ci-a a genkholhna thu John 19:34-37 sunga Zeisu pangpi teipi tawh a sutna ah picing hi.
 
26. Amos 8:9 sunga Leitungah khuamial ding hi ci-a a genkholhna Lk. 23:44-45 sunga Zeisu singlamteh tungpan a sih ciang’ leitungah khua a mialna ah picing hi.
 
27. Isai. 53:9 sunga ” Amah pen mihaupa lo sunga leihawm han sungah kiphum ding hi” ci-a genkholhna Matt. 27:57-60 sunga Zeisu luanghawm a kivuina tawh kituakin picing hi.
 
28. Late 16:8-11 sunga ”Amah sihna pan thokik ding hi” ci-a genkholhna Sawltak 2:24-31 sunga nungzuipi sawltakte teci panna tawh picing hi.
 
29. Thuhilh. 18:18-22 sunga Pasian kamciamna ” Moses tawh a kibang kamsang khat a khansak ding thu” Sawltak 3:18-26 sungah nungzuite in Zeisu tektek mah hi ci-in teci a panna uh ah picing hi.
 
30. Late 110:4 sunga ” Melkizadeek bangin nangin a tawntung siampi na hi hi” cihna genkholhna thu Heb. 4:14-5:10 sunga kigelh bangin Zeisu in tawntung Siampi lian ahihna a nungzuipite teci panna ah picing hi.
 
31. Isai. 33:22 sunga ” Topa pen eite thukhen, eite hong ukpa, eite kumpipa hi-a, eite hong honk hia ding hi” a cihna thu John 5:21-29 sunga Zeisu in Pasian Tapa hihna tawh leitungah misite thawhsakna leh thukhenna nei hi” a cihna ah picing hi.
 
 32. Late 2:6 sunga ”Ka mualsiangtho Zion tungah ka kumpi ka tusak khin hi” ci-a genkholhna thu John 18:33-37 ; 19:19-22 sunga Zeisu tungah thukhenna tawh kisai thu leh a singlamteh tunga kigelh laimal tungah picing hi.
 
33. Isai. 28:16 leh Late 118:22 sunga ” Topa in, keimahin Zion sungah bulpi ding khat, suang, a kize-etsa suang, a manpha innkiu suang, bulpi muanhuai khat ka koih hi. Tua suang tungah, ’Hih a um mi-in lungkhamna tuaklo ding hi.’ ci-in kigelh hi.” cihna leh ”Inn lamte in a nilkhiat suang pen innkiu suangbulpi suak khin ta hi.” cihna thu 1Peter 2:6-8 sunga Zeisu thu nungzuite in teci a panna ah picing hi.
 
Zeisu thu kamsangte leh Pasian misiangthote genkholhna tampi om aa, hiciang tawh tutungin i khawlbawl phot ding hi. I thukhupna dingin Isai. 9:6 ” Bang hanghiam cih leh eite a dingin naungek khat hong suak aa, eite tungah Tapa khat hong kipia hi. Ama liangko tungah ukna om dinga, ama min pen, ”Lamdang, Thulakpa, Nopsakna Kumpi,” kici ding hi. Tu hun-a kipanin a tawntungin David kumpi tokhom tung leh ama gam sungah thutan’na thumaanna phutin a kipsakna dingin, lian semsem ama ukna leh nopsakna in mong neilo ding hi. Mihonpite’ Topa deihluatna in hih thu hong tungsak ding hi.
    
Isai. 61:1- 62:12 sunga thute bangin eite tanh ding kamsangpa Isaiah tungtawnin Pasian ii kamciam hongpiak khempeuh i gam leh i minam a ding, i tenna leitung a dingin hong kipia Honpa Zeisu Khrist leitungah hong pai na lungdamna lianpi tawh i muak hi. Hici banga taangtawng pana a kigenkhol mihing, Pasian dang Topa dang, kamsang lian dang leitungah piang nailo aa, zong piang nonlo ding ahih manin Zeisu a muak ihi hi.
     
A telsiam dingin Pasian in thupha hong pia hen la, leitung mawhna pan hong tankhia Gumpa Messiah Zeisu leitungah mihing banga hongsuah lungdamna thupha Pasian teeltuam thupha piak ding thuciamna ngah Abraham, Issac, Jacob-Israel suan, Joseph suan, Ephraim suan ahi Zosuan Zomi (teeltuam Israel) mimal kiim tungah leh leitungmi dang(Jentail mite) a deih mikhempeuhte tungah hong tung ta hen.
 
Pasian Gam leh minamte a ding thungetna Ephraim-Israel Pasian Biakpiakna Tau Siang pan,
 
Rev. Solomon Thawn